خوی ، میدان خشکبار
شنبه تا پنجشنبه 8 تا 19
کلمات کلیدی: بذر؛ باکیفیت؛ آفتابگردان؛ کدو؛ هیبرید
کیفیت و سلامت بذر هیبرید انتخاب شده آفتابگردان و کدوی آجیلی برای کاشت در زمین کشاورزی یکی از نکات بسیار مهم در میزان برداشت و بهبود عملکرد یک کشاورز است.
در سالهای گذشته به دلیل سهل انگاری فروشندگان و کشاورزان در تهیه بذور هیبرید و اصلاح شده خسارات بسیار زیادی هم به تامین کنندگان بذر و هم به کشاورزان وارد شده است.
نداشتن علم کافی فروشندگان بذر برای شناخت بذور باکیفیت و انجام ندادن تست سلامت و عدم تشخیص خلوص بذر، از علل و عوامل این اشتباه های غیر قابل جبران بوده است.
در این مقاله سعی شده است با در اختیار قرار دادن اطلاعات مفید و اساسی در ضمینه تشخیص بذور باکیفیت و اصل تا حد ممکن در آینده از ضرر و زیان کشاورزان و تامین کنندگان بذر پیشگیری کرد.
مهمترین و اولین کار در زمینه تولید یک محصول کشاورزی باکیفیت، انتخاب بذر خوب و سالم است.
ابتدا به روشهای تشخیص سلامت و خلوص بذر هیبرید آفتابگردان و کدو آجیلی پرداخته و در نهایت به تست جوانه بذور پرداخته می شود.
سلامت فیزیکی بذر آفتابگردان و کدوی هیبربد آجیلی باکیفیت اولین و مهمترین فاکتور در تشخیص یک بذر باکیفیت، سلامت فیزیکی بذر است.
کلیه بذر ها باید از نظر ظاهری کاملا سالم و بدون شکستگی و بدون کرم زدگی و تمیز به نظر برسند.
بذور شکسته قدرت جوانه زنی خود را از دست داده و با گذشت زمان اندکی رویان داخل بذر خاصیت زندگی بخش و کیفیت خود را از دست خواهد داد.
تاریخ انقضا بذور شکسته مخصوصا در آفتابگردان کمتر از بذور سالم است.
در یک بذر آفتابگردان و کدوی هیبرید خالص و با کیفیت باید تمام بذرها هم شکل، هم اندازه و به یک ردیف بوده و موقع تست جوانه زنی، هم زمان جوانه زده باشد.
بذر آفتابگردان و کدو باید تمیز و عاری از بذر علف های هرز باشد و با سایر ارقام مخلوط نباشد.
عدم جوانه زنی یکنواخت میتواند به علت کهنه و تاریخ گذشته بودن بذر و یا به علت نگه داری در شرایط انبار داری نامناسب باشد.
ولی این یکنواخت نبودن در حدی نیست که به چشم بیاید و باعث تصمیم ما بر این باشد که بذر خلوص و کیفیت ندارد و یا هیبرید نیست.
کلیه بذرهای هیبرید آفتابگردان و کدو باید از نظر سلامتی و از نظر آلودگی به بیماریهای قارچی انتقال شونده به نسل بعد کاملا تضمین شده و تیمار شده باشند.
بیماری پوسیدگی طبق آفتابگردان و بسیاری از بیماریهای دیگر میتواند از طریق بذرهای آلوده منتقل شوند.
ولی در بذرهای هیبرید باکیفیت کاملا تیمار شده با قارچکشهایی مثل کاربندازیوم امکان انتقال بیماریها از طریق بذر خیلی کم است.
یکی از راه های اصلی تشخیص اصل بودن و خلوص بذرهای هیبرید آفتابگردان و کدو، شناسایی و شناخت رنگ اصلی مخصوص ارقام است.
بذر آفتابگردان و کدوی هیبرید قبل از تیمار باید از نظر رنگ اصلی رقم کاملا مشخص و شناسایی شده باشد.
به طور مثال رقم ۳۶۱ آفتابگردان با نام تجاری اس۴۰۰، حتما باید رنگ اولیه بذر، متمایل به زرد قهوه ای باشد.
در صورت تمایل داشتن به رنگ سیاه و سفید احتمالا بذر در مراحل تکثیر با ارقام دیگر گرده افشانی کرده و خلوص خود را از دست داده است.
یا آفتابگردان هیبرید رقم ۶۰۱ یا اس۳۰۰ حتما باید بذر به رنگ سیاه و سفید باشد، در غیر این صورت بذر از نظر ژنتیکی خالص به نظر نمی رسد.
رنگ اولیه بذر آفتابگردان هیبرید اصل شرکت احمد ارکان رقم پالانچی سفید خاکستری با مقداری ساییدگی در پوست سطحی به نظر می رسد.
بذرهای مادری این رقم معمولا به شکل قلمی و کشیده و سفید خاکستری بوده ولی محصول تولید شده گردتر و بادامی تر و سفید مشکی هستند.
در شکهای زیر به مقایسه بذر و محصول آفتابگردان هیبرید پالانچی دقت کنید.
بذرهای کدوی هیبرید قبل از تیمار به رنگ سفید مایل به کرمی است.
در انجام تست درصد و سرعت جوانه زنی بذر آفتابگردان و کدوی هیبرید در شرایط آزمایشگاهی با وجود امکانات، ابتدا بذرهای سالم و باکیفیت کاملا با آب مقطر شسته شده می شود.
بعد بذرهای آفتابگردان و کدو به مدت بیست تا سی ثانیه داخل الکل اتیلیک ۵۰ درصد قرار گرفته دوباره با آب مقطر شسته می شود.
سپس به مدت ۱۰ دقیقه داخل محلول هیپوکلریت سدیم ۵۰ درصد قرار گرفته و بعد دوباره با آب مقطر شسته می شود.
کلیه سطوح و وسایل در تماس بذر با الکل اتیلیک ۷۰ درصد، ضدعفونی شده و خشک می شود.
بذرهای آفتابگردان و کدوی هیبرید داخل پتری دیش ها، لای کاغذ صافی های تمیز قرار می گیرد و بعد از تامین کردن رطوبت مورد نیاز با روش اسپری کردن آب، به داخل ژرمیناتور انتقال داده می شود.
در شرایط خانگی به دلیل در اختیار نداشتن لوازم آزمایشگاه وسایل و مواد لازم باید جایگزین گردد.
کلیه سطوح در تماس بذرهای آفتابگردان و کدوی هیبرید با آب ژاول یا همان وایتکس ضدعفونی می شود.
به جای پتری دیش از ظروف شیشه ای خانگی ضد عفونی شده با واتکس و شسته شده استفاده می شود.
توجه شود که ظرف ها بعد از واتکس زدن حتما باید با آب تمیز شسته شوند.
دستها با مایع ضد عفونی کننده دست یا الکل ضدعفونی می شود.
در این مرحله جهت مشخص شدن کیفیت و پاکیزه بودن و تمیز بودن بذرهای آفتابگردان و کدو تیمار شده، به هیچ وجه از ضدعفونی و پاک کننده ها روی بذر استفاده نمی شود.
چون هدف تعیین درصد سلامت بذر و تشخیص کیفیت است.
بذرهای آفتابگردان یا کدو هیبرید ۲۴ ساعت داخل آب تمیز که قبلا جوشانیده و خنک شده است، خیسانده شده بعد در داخل حداقل سه ظرف لای دستمال کاغدی تمیز در حالت مرطوب در دمای بین ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتیگراد نگه داری می شود.
تامین درجه حرارت و رطوبت لازم در دوران تست ضروری است.
درجه سانیگراد ۱۸ تا ۲۲ جهت سرعت بخشیدن به مراحل انجام تست جوانه زنی است.
البته آفتابگردان هیبرید گیاهی است که در ۴ درجه سانتیگراد هم جوانه میزند.
دمای هوای مطلوب جوانه زنی در زمین کشاورزی ۸ تا ۱۰ درجه سانتیگراد است.
بذرهای تازه آفتابگردان و کدوی هیبرید حداقل بین ۱۸ تا ۲۴ ساعت سریعا به اصطلاح نوک زده و نوک ریشه چه پوسته بذر را خواهد شکافت و این سرعت جوانه زنی یکی از نشانه های تازگی بذر است.
تخم آفتابگردان های نوک زده بعد از ۴۸ ساعت ریشه چه کامل و بعد از ۷۲ ساعت ساقه چه تولید کرده و به رشد خود ادامه خواهند داد.
عدم ادامه رشد بذرهای آفتابگردان و پدیدار نشدن برگهای اولیه و ساقه چه نشان دهنده تاریخ گذشته بودن و یا شرایط بد انبار داری بذر است.
تعداد بذرهای آفتابگردان و کدو هیبرید با جوانه زنی کامل و سالم شمارش شده و با فرمول های مخصوص، درصد و سرعت جوانه زنی محاصبه می شود.
درصد جوانه زنی= تعداد جوانه زنی ×100÷تعداد کل بذر
سرعت جوانه زنی= تعداد جوانه زنی تا روز n ام÷n
n= تعداد روزهای گذشته از آغاز جوانه زنی
حداقل درصد جوانه زنی مجاز برای بذر آفتابگردان و کدو باکیفیت ۸۵ درصد است.
بذرهای هیبرید آفتابگردان و کدو در هنگام کاشت به دلیل قیمت بالای بذر فقط یک عدد استفاده می شود بهتر است درصدهای بالاتری داشته باشند.
توجه: روش های تست جوانه زنی و سرعت جوانه زنی برای کدوی هیبرید آجیلی هم به روش های گفته شده در این مقاله انجام می شود.
فقط با این تفاوت که دمای لازم جهت تست جوانه زنی کدو ۲۲ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است.
همچنین دوران ظاهر شدن برگهای اولیه کدوی هیبرید مقداری طولانی تر از آفتابگردان هیبرید است.
مهمترین نکات لازم جهت تشخیص یک بذر هیبرید آفتابگردان و کدو باکیفیت به ترتیب شامل:
تست جوانه زنی و درصد و سرعت جوانه زنی مفید و ماثر
خلوص ژنتیکی بذر و اطمینان از این که بذر ما جز بذرهای پایه، مادری f1 و یا بذر گواهی شده است. در مقالات دیگر به این موضوع اشاره خواهد شد.
سالم بودن بذر آفتابگردان و کدو هیبرید باکیفیت از لحاظ فیزیکی
تازه و با کیفیت بودن بذر آفتابگردان و کدو هیبرید و شرایط انبار داری درست و صحیح
اطمینان از کیفیت بذر آفتابگردان و کدوی خریداری شده از لحاظ محصول دهی رقم مورد نظر هدف ما، جهت بازار فروش محصول
بازرگانی بذر و خشکبار موسی نژاد(س)
با قرار گرفتن در قلب بازار بزرگ خشکبار شهرستان خوی، تمامی خدمات زیر را برای کشاورزان در طی سالیان گذشته فراهم کرده است.
نیازسنجی به موقع بازار خشکبار آفتابگردان و کدوی آجیلی و تامین بذرهای مورد نیار کشاورزان و بازار
ترویج و آموزش اصول صحیح کاشت داشت برداشت آفتابگردان های هیبرید آجیلی جهت رسیدن به حداکثر تولید
مشاوره داوطلبانه قبل از کاشت با کشاورزان، تشخیص و انتخاب مناسبترین رقم آفتابگردان جهت کاشت با توجه به خصوصیات زمین کشاورزان
تحقیق در مورد روند پیشرفت کاری شرکت های تولید و بسته بندی بذر هیبرید آفتابگردان و کدوی آجیلی و پیش بینی و تشخیص بذرهای باکیفیت از قبل
تشخیص درست و به موقع بذرهای تقلبی آفتابگردان های هیبرید و اطلاع رسانی به فروشندگان بذر و کشاورزان
تست جوانه زنی و قرار دادن بذر قابل اطمینان در اختیار کشاورزان به قیمت مناسب
آموزش روش های کاشت تا برداشت آفتابگردان های هیبرید و اصلاح شده s300 , s400 , T6 و کدو گوشتی هیبرید آجیلی به صورت کتبی و شفاهی
راهنمایی، مشاوره، تشخیص و پیش بینی بیماری ها و آفات و ماندن در کنار کشاورزان تا آخرین لحظه
اطلاع رسانی به مغازه داران و کسبه بازار خشکبار منطقه و ترویج کاشت اصولی آفتابگردان های هیبرید آجیلی جهت رسیدن به محصول بازارپسند
پیش بینی بازار سال آینده و انتخاب بهترین و بازارپسندترین رقم ها و ترویج الگوی صحیح کاشت آفتابگردان ها و کدوی هیبرید آجیلی جهت تولید محصول با کیفیت و بازارپسند
تضمین فروش محصول های کشاورزان و رساندن به تولید خالص بدون تاخیر و تضمین اموال کشاورزان و امانت داری در بازار خشکبار شهرستان خوی
کاش چند سال قبل این مقاله های مفید را خوانده بودم
عزم تان قابل تحسین