آیا می دانید چه عواملی در رساندن تولید کدو آجیلی به حداکثر مقدار ممکن نقش دارد؟

کلید واژه: عوامل؛ تولید؛ کدو؛ آجیلی

مقدمه

برخی مواقع از کشاورزان اعتراضی به گوش می رسد که چرا بهترین بذر هیبرید کدو آجیلی را کاشته است، ولی مقدار تولید کمی داشته است.

در جواب این سوال باید گفت که عوامل تولید بهینه و حداکثری محصول کدو آجیلی فقط کیفیت بذر نمی تواند باشد.

در کاشت و تولید محصول کدو آجیلی نقش عوامل آب و هوایی و جوی مساعد جهت تولید و کیفیت و قدرت زمین و حتی مهارت کشاورز در کاشت کدو نقش مهمی در تولید دارد.

در این مقاله سعی بر آن است که با معرفی عوامل ماثر در تولید بهینه کدو آجیلی جهت آگاهی کشاورزان با هدف رساندن تولیدات محصول کشاورزی، به حداکثر میزان ممکن گام مهمی برداشته شود.

عوامل؛ تولید؛ کدو؛ آجیلی

 

آب و هوای مساعد سال برای کاشت کدو آجیلی

در برخی سالها با توجه به میزان بارندگی و درجه حرارت هوا و همچنین تغییرات ناگهانی دما هوا در برخی ماه هتی سال زراعی میزان تولید کدو آجیلی می تواند متفاوت باشد.

این تغییر در میزان تولید محصول کدو آجیلی به دلیل مستعد بود آب و هوای آن سال برای تولید آن محصول مثل سایر محصولهای کشاورزی است.

آب و هوای معتدل با بارندگی در حد استاندارد و شروع ابتدای فصل با اندکی دمای گرم تر در زمان کاشت کدو آجیلی باعث استقرار خوب گیاهچه در خاک می شود.

گیاهچه تازه استقرار یافته کدو آجیلی اگر در ابتدای فصل کاشت چنانچه با سرمای نزدیک صفر برخورد بکند، آسیب های غیرقابل جبرانی را تجربه خواهد کرد.

بارندگی بیش از اندازه در اواسط فصل با دمای خنک باعث تغیان شته خواهد شد که باعث کاهش تولید و عملکرد کدو آجیلی خواهد شد.

بادهای گرم جنوبی در دوران گلدهی باعث فعال شدن سیستم هوشمند بقا نسل در گیاه شده و اکثر گلها بدون تولید میوه با پدیده گل چروکی از بین می روند و تنها ممکن است که در هر بوته یک کدوی ضعیف باقی بماند.

کیفیت و قدرت زمین از عوامل تولید کدو آجیلی

قدرت زمین و خاک در کشت و کار کدو آجیلی و میزان تولید محصول عامل بسیار مهمی است.

در صورت کمبود عناصر خاک جهت کشت کدو آجیلی میزان تولید محصول به اندازه چشم گیری کاهش خواهد داشت.

کدوی مخصوص کاشت آجیلی جز کشت های پر توقع از بابت قدرت خاک و باروری خاک محصوب می شود.

در ادامه به مواردی که باعث افزایش قدرت خاک جهت کشت کدو آجیلی می شود، پرداخته می شود.

کود مرغی

از مهمترین عوامل افزایش دهنده تولید کدو آجیلی استفاده از کود مرغی در کاشت کدو آجیلی است.

بهترین زمان استفاده از کود مرغی در کاشت کدو آجیلی ۲ ماه مانده به زمان کاشت است.

مقدار لازم کود مرغی جهت کاشت کدو آجیلی ۱۰ تن در هکتار در شرایط آبیاری غرقابی و بارانی است.

در صورت کاشت به صورت قطره ای استفاده از شیرابه کود مرغی مقرون به صرفه تر و ماثر تر خواهد بود.

کودهای لازم و ضروری از عوامل تولید کدو آجیلی

استفاده از کودهای حاوی عناصر فسفر مانند ۱۰.۵۲.۱۰ در ابتدای فصل باعث رشد و توسعه ریشه ها و مقاومت گیاه کدو به دوران تنش آبی خواهد بود.

در کاشت کدو آجیلی کود فسفر بالا مانند ۱۰.۵۲.۱۰ در زمان یک ماه مانده به گلدهی باعث پیشگیری از چروکیدگی گلها و افزایش قدرت باروری و گلدهی بهتر خواهد بود.

آمینو اسیدها در زمان پنج برگی شروع به استفاده می شده و باعث تقویت رشد عمومی و مقاومت گیاه در مقابل تنش های محیطی و آفات و بیماری ها می شود.

استفاده از سولفات پتاسیم یا کود ۰.۰.۵۰ با پتاسیم بالا بعد از دوران گلدهی و در دوران تشکیل میوه باعث پر شدن دانه ها و تولید کدو آجیلی با کیفیت تر خواهد شد.

کودهای حاوی عنصر نیتروژن و  نیتراته یا کود سفید و اوره از یک ماه مانده به گلدهی به دلیل پدیده گل چروکی و احتمال ریزش گلها و اختلال در مراحل لقاح، در کاشت کدو جهت آجیلی ممنوعیت استفاده دارد.

مبارزه با علف های هرز در کاشت کدو آجیلی

یکی از مهمترین و اصلی ترین موارد و عوامل لازم جهت تولید کدو آجیلی با کیفیت و کمیت خوب، موضوع کنترل علف های هرز است.

استفاده از علف کشهای انتخابی نازک برگ کش بعد از مرحله ۵ برگی و یا استفاده از تخم کش ها مانند ترفلان قبل از کاشت ماثر خواهد بود.

از علف کشهای تماسی می تواند در کاشت های جوی پشته بین ردیف ها جهت کنترل عموم علف های هرز به راحتی استفاده کرد.

وجین دستی و مبارزه مکانیکی با علف های هرز با تیشه توسط نیروی کارگری، در کاشت کدو آجیلی در دو مرحله باید انجام شود.

به دلیل قدرت رقابت بالای علف های هرز با کدو آجیلی و مشکل بودن مراحل کنترل علف های هرز در این کشت استفاده از کودهای گاوی به دلیل مخلوط بودن با تخم علف های هرز، در کاشت کدو آجیلی توصیه نمی شود.

مبارزه با آفات و بیماری ها از عوامل تولید کدو آجیلی

از مهمترین آفات تغیان کننده در کاشت کدو آجیلی گروه خانواده شته ها هستند.

در برخی سالهای با بارندگی یکنواخت و هوای خنک و مرطوب شرایط جهت توسعه و رشد شته ها فراهم شده و در عرض ۱۰ روز ممکن است در صورت غفلت کشاورز، خسارت جبران ناپذیری به کشت کدو آجیلی وارد شود.

بنابراین از زمان ۵ برگی بوته های کدو آجیلی مراحل سم پاشی پیشگیرانه از این آفت در دستور کار کشاورزان قرار خواهد گرفت.

از رایج ترین بیماری ها در کشت و کار کدو آجیلی که باعث کاهش عملکرد تولید است بیماری قارچی سفیدک پودری یا سفیدک برگی دروغین است.

محلول پاشی با گوگرد سوسپانسیون به همراه یک قارچ کش عمومی مانند کاربندازیوم ایپرودیون و یا الیت در مراحل رشد رویشی و بین ۵ برگی تا ۱۰ برگی جهت پیشگیری از سفیدک پودری در کاشت کدو آجیلی لازم به نظر می رسد.

مستعد بودن خاک و آب و هوای منطقه جهت کشت کدو آجیلی

کدو آجیلی انواع ارقام مختلف با شرایط سازگاری متفاوت با انواع خاک و آب و هوا دارد.

به طور مثال کدو آجیلی مشهدی مخصوص کاشت در مناطق خنک تر و خاکهای سبک و شنی تر نسبت به کدو آجیلی همدانی است.

کدو اجیلی محلی همدانی هم در مناطق با خاک سنگین تر و آب هوای معتدل و گرم تر قدرت سازگاری و تولید  بالاتری نسب به کدو آجیلی مشهدی دارد.

انتخاب اشتباه ارقام گفته شده و کاشت در مناطق غیر مستعد باعث کاهش شدید راندمان تولید و در واقع باعث ضرر و زیان تولید کشاورز خواهد شد.

در ارقام اصلاح و هیبرید هم به این ترتیب است، برخی ارقام اصلاح شده کدو آجیلی هیبرید مانند رقم مینیتی قدرت تولید و سازگاری کمتری از کدو آجیلی تی۱۹ در شرایط آب هوایی گرم و خشک تر دارد.

در نهایت جهت رسیدن به عملکرد مطلوب، انتخاب رقم مخصوص کاشت کدو آجیلی در هر منطقه باید با توجه به تحقیقات محلی و یا انجام کشت های آزمایشی برای ارقام مختلف صورت بگیرد.

تاثیر مهارت و تجربه کشاورزان خبره از عوامل تولید کدو آجیلی

برخی مواقع پیش آمده است که دو کشاورز به صورت هم زمان از یک بذر در یک زمین تقسیم شده از نصف استفاده کرده و به طور همزمان با کودها و نهاده های یکسان شروع به کار کرده و در نهایت فصل با عملکردهای متفاوت از هم از زمین کشاورزی خارج شده اند.

در کاشت کدو آجیلی مهارت و تجربه کشاورز و خبره بودن در مراحل کاشت تا برداشت تاثیر بیشتری نسبت به سایر محصول های کشاورزی دارد.

به طور مثال حساس بودن کدوی آجیلی به مراحل آبیاری و میزان آب استفاده شده در مراحل مختلف می تواند متفاوت باشد.

دست ماهر یک کشاورز خبره، در کاشت کدو آجیلی می تواند باعث گل انگیزی بهتر در دوران زایشی و حتی نگه داشتن گلها و جلوگیری از گل چروکی شود.

و بی تجربه بودن کشاورز و استفاده غیر اصولی از نهاده های کشاورزی در زمان های نامناسب می تواند باعث خسارت و کاهش تولید و عملکرد محصول کدو آجیلی شود.

نتیجه گیری کلی

مقدار تولید محصول در گیاه کدو آجیلی در تمامی ارقام اصلاح شده و محلی فقط به کیفیت بذر بستگی ندارد.

از عوامل ماثر در تولید کدو آجیلی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

قدرت زمین و باروری خاک

آب هوای مساعد سال برای کشت کدو آجیلی

استفاده از نهاده هایی مانند کود مرغی و کود های مخصوص کاشت کدو آجیلی در زمان مقرر

رسیدگی کلی از بابت کنترل علف های هرز و مبارزه با آفات و بیماری ها

مستعد بودن خاک و آب و هوای منطقه جهت کشت کدو آجیلی

و در نهایت مهارت و خبره بودن کشاورز در کشت و کار کدو آجیلی

تمام موارد که اشاره شد به همراه بذر خوب و باکیفیت باعث رسیدن راندمان تولید به مقدار لازم جهت کشت کدو آجیلی و رسیدن کشاورز به سود نهایی خواهد بود.

نویسنده: موسی نژاد.س.کارشناس ارشد زراعت.فعال بازار آفتابگردان و کدو آجیلی